Γιάννης Φιλέρης: 87 – τίποτα δεν μας σταμάτησε

 

Πέρασαν τριάντα χρόνια από το Ευρωμπάσκετ του 1987 και, πράγματι, όσοι ζήσαμε εκείνο το καλοκαίρι θυμόμαστε που βρισκόμασταν τη βραδιά του τελικού, όταν η Ελλάδα κατέκτησε τον πρώτο μεγάλο της τίτλο σε ομαδικό άθλημα. Εύστοχα το επισημαίνει και ο Παναγιώτης Φασούλας στον πρόλογο του «Τίποτα δεν μας σταμάτησε». Ο λόγος για το βιβλίο του εξαιρετικού δημοσιογράφου Γιάννη Φιλέρη που μας ταξιδεύει πίσω στο χρόνο και στις ένδοξες στιγμές που οδήγησαν στο βάφτισμα της εθνικής μπάσκετ σε «επίσημη αγαπημένη» του ελληνικού λαού. Η προσεγμένη αυτή και καλαίσθητη έκδοση, που «ρουφιέται» σε μια μέρα, συμβάλει στην καταγραφή και την ανάμνηση σπουδαίων στιγμών του αθλητικού και μπασκετικού μας παρελθόντος, για να θυμούνται οι παλιοί και να μαθαίνουν οι νεότεροι. Στάθηκε, παράλληλα, αφορμή για μια περιεκτική κουβέντα με το συγγραφέα της. Εσείς, αναζητείστε το βιβλίο, είτε ανήκετε σε εκείνους που, τον Ιούνιο του 1987, έτρωγαν τα νύχια τους στις κερκίδες του ΣΕΦ ή μπροστά στις τηλεοράσεις τους, είτε ανήκετε σε εκείνους που δεν γνωρίζουν ποιος είναι ο Νίκος Γκάλης.

Πόσο καιρό σας πήρε η συγγραφή του βιβλίου; Πόσο εύκολο ήταν να σας μιλήσουν οι πρωταγωνιστές του; Περιμένατε την επέτειο των 30 χρόνων ή ήταν συμπτωματική η κυκλοφορία;

Η ιδέα για την συγγραφή του βιβλίου ήρθε πέρσι όταν έγινε η συγκέντρωση της ομάδας σε μια ειδική εκδήλωση που έγινε σε ένα εστιατόριο, με φόντο την Ακρόπολη. Ο Μάνος Μίχαλος υπεύθυνος περιεχομένου της 24 Μedia συμφώνησε, είδαμε ότι η επέτειος των 30 χρόνων ήταν μια ιδανική συγκυρία για να προχωρήσουμε. Ξεκίνησα να γράφω τον περασμένο Οκτώβριο, παράλληλα με την έρευνα και τις συνεντεύξεις. Το βιβλίο ολοκληρώθηκε αρχές Απριλίου. Με βοήθησαν πολύ οι συνεντεύξεις με τους πρωταγωνιστές, τους περισσότερους από τους οποίους γνωρίζω εδώ και χρόνια, άρα δεν ήταν δύσκολο να κάτσουμε μια και δυο ώρες και να συζητήσουμε για το Ευρωμπάσκετ.

Πόσο καθαρή είναι η ανάμνηση των γεγονότων εκείνου του Ιουνίου; Ποιο υλικό χρησιμοποιήσατε για την τεκμηρίωση της εξιστόρησής σας πέραν της προσωπικής σας μνήμης;

Πολλά πράγματα μένουν χαραγμένα στη μνήμη και δύσκολα… φεύγουν. Ειδικά σε τόσο έντονες στιγμές όπως αυτές του Ευρωμπάσκετ. Σίγουρα χρειάστηκε να ανατρέξω στο προσωπικό αρχείο, αλλά και να συμβουλευτώ τον Τύπο της εποχής. Πέρασα αρκετές ώρες στην βιβλιοθήκη της Βουλής, μελετώντας τις εφημερίδες του 87. Έπρεπε να θυμηθώ και να ξαναμπώ στο πνεύμα της εποχής, κάτι που δεν είναι εύκολο. Ακόμη και  για έναν άνθρωπο, ο οποίος έχει ζήσει αρκετά χρόνια χωρίς κινητά τηλέφωνα, ίντερνετ, ευρώ και… άλλα «καλούδια» της εποχής μας, είναι αρκετά δύσκολο να ταξιδέψει 30 χρόνια πίσω.

Μου είπε κάποτε σε μια συνέντευξη ο Μίλτος Πασχαλίδης: «μην αφήνεις την αλήθεια να χαλάσει μια συγκινητική ιστορία». Έχει τελικά τόση σημασία η αυστηρή καταγραφή των γεγονότων ή μετράει περισσότερο η συναισθηματική μνήμη προκειμένου να κυκλοφορήσει μια εξιστόρηση ενός τόσο σημαντικού και καθοριστικού γεγονότος;

Δεν είναι απαραίτητη η αυστηρή καταγραφή. Δεν ήταν άλλωστε αυτή η πρόθεσή μου. Ήθελα, όμως, να περιγράψω όσο μπορούσα καλύτερα την εποχή, το ιστορικό πλαίσιο αν προτιμάτε. Σίγουρα η συναισθηματική μνήμη, παίζει το δικό της ρόλο. Αν την αφήσεις όμως να κυριαρχήσει, θα καταλήξεις στο ότι όλα ήταν τέλεια, ενώ … δεν ήταν.

Ποιο περιστατικό δεν θα ξεχάσετε ποτέ (σε προσωπικό επίπεδο) από όλα όσα συνέβησαν σε εσάς προσωπικά εκείνες τις ημέρες;

Νομίζω ότι το γράφω στο πρώτο κεφάλαιο του βιβλίου. Η σκηνή να γράφω τον τελικό (για την εφημερίδα «Πρώτη») σε ένα άδειο κέντρο Τύπου, κάθιδρος, χωρίς καλά-καλά να έχω συνειδητοποιήσει τι ακριβώς έχει γίνει, δεν φεύγει και δεν θα φύγει ποτέ από το μυαλό μου

Μέσα στο βιβλίο αναφέρεστε συχνά σε τραγούδια και μουσικές. Ποια η σχέση σας με τη μουσική και ποιος ο ρόλος της εκείνες τις ημέρες;

Θα ήθελα να παίζω πιάνο, ή κιθάρα. Μου αρέσει η μουσική, μου αρέσουν οι στίχοι. Ο θείος μου (Φώντας Φιλέρης) ήταν στιχουργός, ντύνοντας με λόγια μουσική του Ζαμπέτα ή του Χατζή. Αλλά ποιος άνθρωπος δεν βλέπει ένα γεγονός και δεν το συνδέει με ένα αγαπημένο του τραγούδι. Το ίδιο το Ευρωμπάσκετ, άλλωστε, έκανε μεγάλη επιτυχία το Final Countdown των Europe. Πού να το φανταστούν ο Τζόε Τέμπεστ και οι άλλοι Σουηδοί, ότι αυτό το τραγούδι τους, μέσω του ΣΕΦ θα γινόταν παγκόσμιο χιτ σε όλα τα γήπεδα του κόσμου;

Αν μπορούσατε να ξαναζήσετε μία μόνο βραδιά από εκείνες τις δώδεκα, ποια θα ήταν αυτή και γιατί;

Ε, ποιαν άλλη; Την βραδιά του τελικού. Όλη τη μέρα, μάλιστα. Με την προσμονή του μεγάλου αγώνα, την ατέλειωτη εξέλιξή του και τον θρίαμβο στο τέλος, που μας βρήκε όρθιους πάνω στα δημοσιογραφικά έδρανα, πετώντας στον αέρα γραφομηχανές και τηλεοράσεις!

Για ποιο λόγο, κατά την άποψή σας, αυτή η χρυσή γενιά των παικτών δεν στελέχωσε ποτέ (πέραν ελαχίστων εξαιρέσεων) διοικητικές ή θεσμικές θέσεις στο ελληνικό μπάσκετ;

Οι καρεκλοκένταυροι παράγοντες … ελάχιστες φορές κάνουν χώρο, για πρώην παίκτες. Ίσως γιατί έχουν πρόβλημα με την αίγλη και τη λάμψη των πρώην αθλητών. Από την άλλη πολλοί από τους παίκτες δεν έχουν ανάλογη πρόθεση. Άλλωστε ένας καλός παίκτης δεν σημαίνει αυτόματα ότι θα γίνει καλός παράγοντας. Εδώ δεν ισχύει ότι θα εξελιχθεί σε προπονητή.

Τι είναι τελικά αυτό που κάνει την Εθνική Ομάδα μπάσκετ να διατηρεί τον τίτλο της επίσημης αγαπημένης ακόμα και μετά το θρίαμβο της αντίστοιχης του ποδοσφαίρου το 2004;

Η διάρκειά της, δηλαδή η συνέχεια που είχε σε επιτυχίες. Αλλά και ότι ήταν η ομάδα της πρώτης φοράς. Που ως γνωστόν, σε οτιδήποτε μας συμβαίνει, δεν ξεχνιέται ποτέ. Όσα χρόνια κι αν περάσουν.

Ποιος από τους παίκτες εκείνης της ομάδας θα θέλατε να είστε και γιατί;

Θα ήθελα σίγουρα να είχα… είκοσι πόντους παραπάνω για να παίξω μπάσκετ, όπως ο Παναγιώτης Φασούλας, με τον οποίο μας συνδέει μια φιλία τριάντα και βάλε χρόνων. Αν γινόταν θα ήθελα να είμαι ο «Πάνυ»!

Το μπάσκετ της χώρας επιτυγχάνει διαρκώς στο εξωτερικό, τόσο σε εθνικό, όσο και συλλογικό επίπεδο, κοιτώντας στα μάτια τον ανταγωνισμό. Γιατί δεν συμβαίνει το ίδιο και με τη χώρα μας γενικότερα; Με ποιο τρόπο θα μπορούσε να λειτουργήσει το μπάσκετ ως παράδειγμα;

Καλά, δεν είναι όλα ιδανικά. Μην κοιτάτε μόνο τη βιτρίνα. Το ελληνικό μπάσκετ πάσχει από παθογένειες, τις οποίες δεν τις έχει ξεπεράσει. Η αλήθεια, όμως, είναι ότι αυτό που ξεκίνησε το 1987, συνεχίστηκε. Δεν ήταν ένας κομήτης, που απλά εμφανίστηκε και μετά εξαφανίστηκε. Η έκρηξη για το σπορ, που ακολούθησε, ήταν τεράστια.

Στην πρόσφατη γιορτή της ομοσπονδίας για την επέτειο απουσίασαν αρκετοί από τους παίκτες που συμμετείχαν το 1987. Τι σκέψεις και τι συναισθήματα σας δημιούργησε αυτό το γεγονός;

Δεν είναι ευχάριστο. Θα σεβαστώ όσους έλειπαν, αλλά το ίδιο ισχύει και για όσους έδωσαν το παρόν. Οι απουσίες δείχνουν ότι πράγματι «όλα δεν είναι τέλεια». Υπάρχει χάσμα και διαφορές στη σκέψη και θεώρηση των πραγμάτων. Από την άλλη, μια φορά συμπληρώνονται 30 χρόνια. Θα μπορούσαν οι όποιες μικρές ή μεγάλες διαφορές να παραμεριστούν. Όπως βέβαια και ο συντηρητισμός της άλλοτε ριζοσπαστικής ομοσπονδίας μπάσκετ, που – άγνωστο γιατί – δεν ανοίγεται στο ευρύ κοινό. Εγώ και όχι μόνο, τη γιορτή για τα 30 χρόνια του Ευρωμπάσκετ, θα την περίμενα στο Στάδιο Ειρήνης και Φιλίας με καλεσμένους τους τότε αντιπάλους μας με ανοιχτές τις πόρτες για τους φιλάθλους και όχι με περιορισμένο αριθμό προσκλήσεων. Ας είναι. Ίσως στα 40 χρόνια, να το προσπαθήσουμε!

Πως μας ενώνει και πως μας δονεί του… Συρίγου η φωνή –  για να παραφράσω το τραγούδι του Κηλαηδόνη. Πως βλέπατε εσείς, σα νεότερος δημοσιογράφος τότε, το Φίλιππο Συρίγο; Ποιος ο δικός του ρόλος στην ανάμνηση όλων;

Μα δεν νοείται Ευρωμπάσκετ 87, χωρίς τη φωνή του Φίλιππου. Ο Συρίγος, με τον οποίο είχα την ευτυχία να συνεργαστώ και στο Τρίποντο αλλά και στη Νοva, ήταν πάνω από όλα δημοσιογράφος. Αγαπούσε παθολογικά το μπάσκετ. Το έβαλε με το έτσι θέλω το 1984 στην κρατική τηλεόραση που άρχισε να μεταδίδει αγώνες του πρωταθλήματος και άνοιξε το δρόμο για την τεράστια εξάπλωσή του. Οι μεταδόσεις του στο Ευρωμπάσκετ, είχαν έντονη την προσωπική χροιά, αλλά ακόμη κι όταν τελείωσε το τουρνουά με ένα μεγάλο θαύμα, ο Φίλιππος τρέμοντας από συγκίνηση δεν… ξέφυγε σε πατριωτικές κορώνες. Δημοσιογραφικά λιτός αλλά και τόσο επιβλητικός: ”Είναι το τέλος. Η ελληνική ομάδα είναι πρωταθλήτρια Ευρώπης”.

Το βιβλίο κυκλοφορεί από τη Physical Goods με τη σφραγίδα της 24MEDIA και το βρίσκετε αποκλειστικά στα Public

Γιώργος Μυζάλης. 

About the Author :

START TYPING AND PRESS ENTER TO SEARCH