Μέγιστη Πρόσληψη Οξυγόνου και Δρομική Οικονομία.

Τι είναι η μέγιστη πρόσληψη οξυγόνου και τι εκφράζει πραγματικά; Είναι η τιμή αυτή από μόνη της, ο σημαντικότερος δείκτης ενός αθλητή; Τι είναι η δρομική οικονομία και πως σχετίζεται με τη μέγιστη πρόσληψη οξυγόνου; Αν γνωρίζαμε τη μέγιστη πρόσληψη οξυγόνου καθενός από τους αθλητές που στέκονται στην εκκίνηση ενός αγώνα αντοχής, θα μπορούσαμε να προβλέψουμε με ασφάλεια την τελική κατάταξη των αθλητών;

Τι είναι η μέγιστη πρόσληψη οξυγόνου (VO2max);

Ξεκινώντας από τον ορισμό, η μέγιστη πρόσληψη οξυγόνου (VO2max) είναι η ποσότητα του οξυγόνου που καταναλώνουν τα μυϊκά κύτταρα στην μονάδα του χρόνου κατά τη μέγιστη αερόβια προσπάθεια και εκφράζεται σε ml/kg/min. Παρόλο που είναι ευρέως διαδεδομένη στην αθλητική κοινότητα, πολύ συχνά ερμηνεύεται λανθασμένα από εκείνους που θεωρούν ότι η μέγιστη πρόσληψη οξυγόνου, είναι ο μοναδικός παράγοντας που καθορίζει τo μέγιστο έργο ενός αθλητή κατά την διάρκεια ενός τεστ μέγιστης αερόβιας ικανότητας στο εργαστήριο. 

Σύμφωνα με τον Tim Noakes, η VO2max δεν είναι ο μοναδικός παράγοντας αλλά όντως εκφράζει έμμεσα το μέγιστο έργο που παράγει ο αθλητής κατά την διάρκεια του τεστ. Επιπλέον ξεκαθαρίζει ότι σε αντίθεση με αυτά που πίστευαν πολύ παλαιότερα οι ερευνητές, η VO2max δεν είναι η αιτία παραγωγής και δεν καθορίζει το  μέγιστο έργο που επιτυγχάνεται από τον αθλητή κατά την μέτρηση, αλλά το αποτέλεσμα της αρμονικής προσπάθειας της συνεργασίας της καρδιάς και των σκελετικών μυών, ώστε να παραχθεί το έργο αυτό.

Ενδεικτικές τιμές VO2max

Σύμφωνα με τις μετρήσεις, η VO2max υγειών ανδρών κυμαίνεται από 45-55 ml/kg/min, ενώ την ίδια στιγμή, οι ελίτ αθλητές αντοχής παρουσιάζουν τιμές από 70 έως και 85 ml/kg/min. Όπως βλέπουμε οι τιμές της VO2max διαφέρουν αρκετά ανάμεσα στους ελίτ αθλητές αντοχής, χωρίς ωστόσο αυτό να αντικατοπτρίζεται τελικά στους χρόνους των επιδόσεων τους, ενώ παράλληλα έχει βρεθεί ότι σε πολλές περιπτώσεις, αθλητές με παρόμοιες τιμές στη VO2max παρουσίασαν ‘’απρόβλεπτα’’ διαφορετικές επιδόσεις στον αγώνα (βλέπε πίνακα). 

Αθλητής (Χώρα)VO2max (ml/kg/min)Επίδοση Μαραθωνίου(h:min:s)
Joan Benoit (ΗΠΑ)78.602:24:52
Alberto Salazar (ΗΠΑ)76.002:08:13
Cavin Woodward (Αγγλία)74.202:19:50
Grete Waitz (Νορβηγία)73.002:25:29

Που αποδίδουν όμως οι ερευνητές τις διαφορές αυτές στην επίδοση αλλά και στις τιμές της VO2maxμεταξύ των ελίτ αθλητών; Σύμφωνα με τις έρευνες, βρέθηκε ότι οι αθλητές κατανάλωναν διαφορετικές ποσότητες οξυγόνου στην ίδια υπομέγιστη ταχύτητα και ότι η διαφορά στη δρομική τους οικονομία, θα μπορούσε να εξηγήσει και τη διαφορά στις επιδόσεις τους, παρόλο που με βάση τις τιμές της VO2max, φαίνεται να βρίσκονταν στο ίδιο αγωνιστικό επίπεδο (Dill, Edwards et al. 1930, Costill 1979, Jack Daniels 1974). Δίνοντας τον ορισμό, η εργοφυσιολογία ορίζει τη δρομική (ή ενεργειακή) οικονομία ως την ποσότητα του οξυγόνου που καταναλώνουν οι αθλητές στις διάφορες υπομέγιστες ταχύτητες που τρέχουν, σε αντίθεση με τη VO2max (βλέπε πιο πάνω).  

Συσχετισμός VO2max – επίδοσης.

Ωστόσο ο Tim Noakes δίνει διαφορετική ερμηνεία σε όλο αυτό διαχωρίζοντας κατά κάποιον τρόπο, τις τιμές της VO2max από την τελική επίδοση ανάμεσα στους ελίτ αθλητές. Πράγματι, σύμφωνα και με τις δικές του έρευνες, η διαφορά στις τιμές της VO2max φαίνεται να οφείλεται στη διαφορετική δρομική οικονομία μεταξύ των αθλητών ισχυριζόμενος μάλιστα ότι η μέγιστη πρόσληψη οξυγόνου εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από την κατανάλωση του οξυγόνου στις υπομέγιστες ταχύτητες. Έτσι κάποιος αθλητής που παρουσιάζει πολύ υψηλή VO2max χαρακτηρίζεται ως λιγότερο οικονομικός από κάποιον άλλον που έχει χαμηλότερη VO2max. Επιπλέον υποστηρίζει ότι οι διαφορές στην επίδοση των ελίτ αθλητών δεν σχετίζονται τόσο με τις διαφορετικές τιμές της VO2max, αλλά το πραγματικό στοιχείο που μπορεί να προβλέψει την τελική επίδοση είναι η ταχύτητα που έχει ο αθλητής στην VO2max ή αλλιώς η vVO2max του.  

Πρόβλεψη επίδοσης με βάση τη μέγιστη πρόσληψη οξυγόνου (VO2max)

Για ποιους λόγους λοιπόν μέσω της VO2max, δεν μπορεί να προβλεφθεί με σημαντική ακρίβεια η επίδοση;

Ο 1ος λόγος είναι αυτός που προαναφέρθηκε, ότι δηλαδή οι αθλητές διαφέρουν ως προς τη δρομική οικονομία και την ταχύτητα που παρουσιάζουν στη VO2max. Έτσι για παράδειγμα αθλητές που έχουν παρόμοια VO2max αλλά διαφέρουν σημαντικά στη vVO2max, είναι δεδομένο ότι θα διαφέρουν και στην τελική επίδοση με τον αθλητή που έχει την υψηλότερη vVO2max να τερματίζει σε υψηλότερη θέση

Ο 2ος λόγος είναι ότι η τιμή της VO2max δεν δίνει κάποια περαιτέρω πληροφόρηση για το ποσοστό αυτής που μπορεί να διατηρήσει ένας αθλητής κατά τη διάρκεια παρατεταμένης άσκησης. Οι έρευνες επί του θέματος έχουν δείξει ότι ανεξάρτητα από τη μέγιστη πρόσληψη οξυγόνου οι πιο επιτυχημένοι αθλητές αντοχής είχαν την ικανότητα να διατηρούν υψηλό ποσοστό της VO2max τους για μεγάλο χρονικό διάστημα. Επομένως, εφόσον η τιμή της μέγιστης πρόσληψης οξυγόνου, δεν μας δίνει από μόνη της κάποια πληροφορία για το ποσοστό αυτό, έτσι δεν μπορεί και να χρησιμοποιηθεί ώστε να προβλεφθεί με ακρίβεια η επίδοση στον αγώνα. 

Επιμέλεια: Αλέξανδρος Δημητριάδης – running coach myathlete.

Πηγή : Lore of Running, Tim Noakes

About the Author :

START TYPING AND PRESS ENTER TO SEARCH