ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΗΣ ΟΛΙΣΘΗΣΗΣ: ΛΟΓΟΣ ΑΝΗΣΥΧΙΑΣ Ή ΕΝΑ ΑΚΟΜΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ ΤΗΣ ΑΣΚΗΣΗΣ;

Η αλήθεια είναι ότι η ονομασία τρομάζει. Οτιδήποτε περιέχει μέσα τον όρο «ολίσθηση» δεν ηχεί καλά στα αυτιά. Όταν δε, μπαίνει στο παιχνίδι και η καρδιά, τότε σίγουρα έχεις σιγουρευτεί ότι τα πράγματα δεν πηγαίνουν και τόσο καλά όσο θα ήθελες. Τι είναι όμως αυτό το φαινόμενο; Πότε παρατηρείται και που αποδίδουν οι ερευνητές το λόγο εμφάνισής του; Σύμφωνα με τη βιβλιογραφία λοιπόν, το φαινόμενο της καρδιαγγειακής ολίσθησης συγκαταλέγεται στις καρδιαγγειακές αποκρίσεις από εξωγενείς επιδράσεις. Οι εξωγενείς επιδράσεις αυτές είναι η παρατεταμένη άσκηση, η διαλειμματική άσκηση, η άσκηση με τα χέρια ή πόδια, η θέση του σώματος, η ηλικία και το φύλο.

Πιο συγκεκριμένα, το φαινόμενο αυτό κάνει την εμφάνιση του κατά την παρατεταμένη αερόβια άσκηση εντάσεως 50-75% VO2maxκαι ύστερα από μια δεκάλεπτη περίοδο προσαρμογής. Μπορεί να οριστεί ως η σταδιακή αύξηση της καρδιακής συχνότητας (αριθμός καρδιακών παλμών ανά λεπτό) με την πάροδο του χρόνου, σε συνδυασμό με τη μείωση του όγκου παλμού (η ποσότητα του αίματος που εξωθεί η καρδιά σε κάθε χτύπο της) και τη συνεχιζόμενη διατήρηση της καρδιακής παροχής (όγκος αίματος που διοχετεύει η καρδιά σε ένα λεπτό). Οι ερευνητές έχουν αποδώσει το φαινόμενο αυτό σε 3 διαφορετικές υποθέσεις, χωρίς ωστόσο να έχουν καταφέρει να καταλήξουν οριστικά στην αιτία.

Υπόθεση Θερμορρύθμισης: Σύμφωνα με αυτή την υπόθεση ο όγκος παλμού μειώνεται για θερμορρυθμιστικούς λόγους. Κατά την παρατεταμένη αερόβια άσκηση ειδικότερα σε θερμό περιβάλλον, οι θερμοϋποδοχείς μετρούν συνεχώς και συγκρίνουν την θερμοκρασία του σώματος με ένα σταθερό σημείο αναφοράς (37 βαθμοί Κελσίου). Όταν η θερμοκρασία του σώματος αυξάνεται, η αποστολή του οργανισμού είναι να μειωθεί και να κρατήθει σταθερά στους 37 βαθμούς Κελσίου. Για να γίνει αυτό αφενός ενεργοποιούνται οι ιδρωτοποιοί αδένες και αφετέρου διοχετεύεται περισσότερο αίμα προς το δέρμα, μηχανισμοί που οδηγούν στην αποβολή θερμότητας. Η αυξημένη όμως ροή του αίματος στο δέρμα, έχει ως αποτέλεσμα τη μειωμένη φλεβική επαναφορά στην καρδιά. Η μειωμένη φλεβική επαναφορά οδηγεί σε μειωμένη πλήρωση των καρδιακών κόλπων και καρδιακών κοιλιών και τελικά αυτό έχει σαν αποτέλεσμα μικρότερο όγκο παλμού. Έτσι σύμφωνα με τη θεωρία αυτή, η καρδιακή συχνότητα αυξάνεται για να διατηρήσει την καρδιακή παροχή αντισταθμίζοντας τη μείωση του όγκου παλμού. 

Υπόθεση Ταχυκαρδίας: Πιο πρόσφατες έρευνες αποσυνδέουν τη μείωση του όγκου παλμού από την αύξηση της θερμοκρασίας του σώματος και αναφέρουν ότι ο όγκος παλμού μειώνεται λόγω της αύξησης της καρδιακής συχνότητας. Σε σχετική έρευνα που έγινε σε 7 εύρωστους άνδρες, οι οποίοι ποδηλάτησαν για 60 λεπτά σε ένταση ίση με το 57% VO2max, οι ερευνητές χορήγησαν στην αρχή ένα εικονικό φάρμακο (placebo) και στη συνέχεια μια μικρή ποσότητα αληθινού φαρμάκου η δραστική ουσία του οποίου σχετίζεται με την αναστολή της αύξησης της καρδιακής συχνότητας, με στόχο να μπλοκάρουν αυτή την αύξηση που παρατηρείται μετά τα πρώτα λεπτά της παρατεταμένης άσκησης. Στις σχετικές μετρήσεις λοιπόν παρατήρησαν ότι με το εικονικό φάρμακο, παρόλο που η δερματική ροή αίματος παρέμεινε όλη την ώρα σταθερή, η μείωση του όγκου παλμού είχε σαν αποτέλεσμα την αύξηση της καρδιακής συχνότητας. Αντιθέτως όταν οι μετρήσεις έγιναν μετά τη χορήγηση του φαρμάκου και πάλι με σταθερή ροή αίματος στο δέρμα, ο όγκος παλμού δε μειώθηκε μετά το μπλοκάρισμα στην αύξηση της καρδιακής συχνότητας που απέφερε η χορήγηση της δραστικής ουσίας. 

Υπόθεση Αφυδάτωσης: Κατά την παρατεταμένη άσκηση, ιδιαίτερα σε θερμό περιβάλλον, η απώλεια υγρών στο σώμα μας, ενδέχεται να ξεπεράσει τα 2 λίτρα. Η αφυδάτωση αυτή συμβάλλει στην μείωση του όγκου παλμού. Οι έρευνες έχουν δείξει ότι η μείωση αυτή οφείλεται κατά το ήμισυ στο μειωμένο όγκο κυκλοφορούντος αίματος, ενώ το υπόλοιπο μισό στην υπερθερμία και την ταχυκαρδία. Η υπερθερμία έχει σαν αποτέλεσμα την αύξηση της καρδιακής συχνότητας και κατ’ επέκταση τη μείωση του όγκου παλμού. Το συμπέρασμα αυτό στηρίζουν και τα ευρήματα από έρευνες που έδειξαν ότι ο όγκος παλμού δεν μειώνεται αν κατά την παρατεταμένη άσκηση, αναπληρώνεται το νερό που χάνεται με την αφυδάτωση. Προφανώς γιατί έτσι ο όγκος του αίματος παραμένει σταθερός αποφεύγοντας έτσι την υπερθερμία και συνεπώς την ταχυκαρδία. 

Πρακτική εφαρμογή:Για την προπόνηση το φαινόμενο της καρδιακής ολίσθησης σημαίνει ότι θα πρέπει σε προπονήσεις μεγαλύτερης διάρκειας να φροντίζετε πρώτον για τη σωστή ενυδάτωσή σας πριν, κατά τη διάρκεια και μετά την άσκηση και δεύτερον να έχετε στο νού σας ότι ο καρδιακός σφυγμός μπορεί να είναι μέχρι και 15% υψηλότερος από ό,τι περιμένετε για έναν συγκεκριμένο ρυθμό, γεγονός το οποίο έχει αντίκτυπο στην προσαρμογή του ρυθμού, ιδίως όταν ο στόχος σας είναι να ασκηθείτε σε μία συγκεκριμένη ζώνη ή εύρος καρδιακής συχνότητας.

Αλέξανδρος Δημητριάδης – running coach myathlete

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

1) ROWELL LB. Human cardiovascular control. Cary, NC: Oxford University Press, 1993.

2) FRITZSCHE RG, SWITZER TW, HODGKINSON BJ and COYLE EF. Stroke volume decline during prolonged exercise is influenced by the increase in heart rate. Journal of Applied Physiology 86:799, 1999.   

3) COYLE E and GONZALEZ-ALONSO J. Cardiovascular drift during prolonged exercise: new perspectives. Exercise and Sports Sciences Reviews 29:88, 2001.  

4) NASSIS G and GELADAS N. Cardiac output decline in prolonged dynamic exercise is affected by the exercise mode. Pflungers Archives 445:398, 2002.

About the Author :

START TYPING AND PRESS ENTER TO SEARCH