Παγκόσμια ημέρα και Μήνας της Νόσου Αλτσχάιμερ.

Ο Σεπτέμβριος έχει καθιερωθεί ως ο Παγκόσμιος Μήνας Νόσου Αλτσχάιμερ από το 2012, ενώ στις 21 του  μηνός είναι η Παγκόσμια Ημέρα της νόσου, κατά τη διάρκεια των οποίων γίνεται μία διεθνή εκστρατεία για την ευαισθητοποίηση του κοινού και την άρση του στίγματος της άνοιας, τόσο για τους ασθενείς, όσο και για τις οικογένειές τους. Κάθε χρόνο συμμετέχουν όλο και περισσότερες χώρες στις δράσεις που πραγματοποιούνται και η ευαισθητοποίηση αυξάνεται, ωστόσο πάντα χρειάζεται να γίνουν περισσότερες ενέργειες.

Η νόσος του Αλτσχάιμερ, η συνηθέστερη αιτία (50-80%) της άνοιας στους ηλικιωμένους, είναι μια μη αναστρέψιμη, προοδευτική διαταραχή του εγκεφάλου που σκοτώνει τα κύτταρα του εγκεφάλου, καταστρέφει βαθμιαία τη μνήμη και τελικά επηρεάζει τη σκέψη, τη συμπεριφορά και την ικανότητα εκτέλεσης βασικών καθημερινών αναγκών και εργασιών. Κάθε 3 δευτερόλεπτα κάποιος στον κόσμο αναπτύσσει άνοια και μέχρι το 2050 ο αριθμός των ατόμων παγκόσμια που ζει με άνοια θα έχει υπερτριπλασιαστεί, καθιστώντας την ασθένεια μία από τις πιο σημαντικές υγειονομικές και κοινωνικές κρίσεις του 21ουαιώνα. Στην Ελλάδα ο αριθμός των 197.000 ασθενών με άνοια του 2015, αναμένεται να φτάσει το 2050 στις 354.000.

Από τις σχετικές έρευνες φαίνεται ότι στην εμφάνιση της ασθένειας παίζει ρόλο ένας συνδυασμός γενετικών και περιβαλλοντικών παραγόντων και ότι οι πολύπλοκες αλλαγές στον εγκέφαλο αρχίζουν μια δεκαετία ή δύο πριν ακόμα εμφανιστούν τα συμπτώματα. Δυστυχώς παρά την εξέλιξη των μεθόδων έρευνας, περισσότερες από τρεις δεκαετίες έρευνας για τη νόσο του Αλτσχάιμερ δεν έχουν καταφέρει  να βρουν θεραπευτική αγωγή για όσους έχουν τη διαταραχή. Υπάρχουν ορισμένα φάρμακα για άτομα με ήπια έως και μέτρια νόσο του Αλτσχάιμερ και παρόλο που δεν συνιστούν θεραπεία, αυτά τα φάρμακα μπορούν προσωρινά να επιβραδύνουν την εξέλιξη των συμπτωμάτων της νόσου σε ορισμένους ανθρώπους.

Όλοι οι επιστήμονες συμφωνούν όμως στο ότι ο καθένας είναι σε θέση να αποτρέψει ή να καθυστερήσει την εμφάνιση και την εξέλιξη της νόσου και οι πιο πρόσφατες έρευνες επιβεβαιώνουν ότι τα φάρμακα δεν είναι η τελική απάντηση στην καταπολέμηση της. Ο μόνος αποτελεσματικός τρόπος για την πρόληψη της νόσου του Αλτσχάιμερ, ή ακόμα και για την επιβράδυνση της εξέλιξής της, αυτή τη χρονική στιγμή είναι η αξιοποίηση της δύναμης μιας ολιστικής προσέγγισης. Ο γενικός κανόνας σε αυτή την προσέγγιση είναι πως ό,τι είναι καλό για την καρδιά είναι καλό και για το μυαλό, έτσι και τα δύο πρέπει να φροντίζονται καλά με μια ισορροπημένη δίαιτα και συχνή σωματική και νοητική άσκηση. Πιο συγκεκριμένα:

  • Ισορροπημένη διατροφή: Τα στοιχεία δείχνουν ότι η μεσογειακή διατροφή, πλούσια σε δημητριακά, φρούτα, ψάρι και λαχανικά βοηθάει στη μείωση του κινδύνου ανάπτυξης άνοιας. Επιπλέον, τα βατόμουρα οι φράουλες και τα βακκίνια (cranberries), είναι αντιοξειδωτικά που μπορεί να επηρεάσουν τις αλλαγές στον εγκέφαλο που σχετίζονται με τη γήρανση, όπως και η κουρκουμίνη (κύριο συστατικό του κουρκουμά) που έχει αποδειχθεί ότι καταστέλλει τη συσσώρευση επιβλαβών αμυλοειδών πλακών στους εγκεφάλους των τρωκτικών.
  • Φυσική Δραστηριότητα: Η φυσική άσκηση και δραστηριότητα είναι ισχυρό προληπτικό φάρμακο, που βοηθά στον έλεγχο της αρτηριακής πίεσης και του βάρους, όπως και στη μείωση του κινδύνου για διαβήτη τύπου 2 και κάποιων μορφών καρκίνου. Υπάρχουν επίσης στοιχεία που δείχνουν ότι κάποιοι τύποι φυσικής δραστηριότητας μπορούν να μειώσουν τον κίνδυνο ανάπτυξης της άνοιας. Από τις έρευνες υπάρχουν στοιχεία που υποδηλώνουν ότι 30 λεπτά αερόβιας άσκησης την ημέραείναι ζωτικής σημασίας για την πρόληψη της νόσου του Αλτσχάιμερ και ότι όσο πιο φυσικά δραστήριοι είμαστε ιδίως όσο μεγαλώνουμε τόσο λιγότερες είναι οι πιθανότητες να μειωθούν οι πνευματικές λειτουργίες σε σχέση με λιγότερο δραστήρια άτομα. Επίσης, η συμμετοχή σε αερόβια άσκηση μεγαλύτερων σε ηλικία άτομων βελτιώνει την ψυχολογία τους και τη συμπεριφορά τους. 
  • Διακοπή καπνίσματος: Το κάπνισμα μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο για Αλτσχάιμερ και άνοια. Οι πρώην καπνιστές ή όσοι καπνίζουν λιγότερο από μισό πακέτο την ημέρα δεν φαίνεται να έχουν αυξημένο κίνδυνο. Εάν εξακολουθείτε να καπνίζετε, ίσως ήρθε η ώρα να σταματήσετε.
  • Νοητική εξάσκηση: Ένας ενεργός εγκέφαλος μπορεί να μειώσει τον κίνδυνο εμφάνισης και μπορεί να αποτρέψει τα άσχημα αποτελέσματα της νόσου Αλτσχάιμερ και των άλλων ανοιών. Οι δραστηριότητες που βοηθούν στη διατήρηση του εγκεφάλου σε εγρήγορση περιλαμβάνουν: ακρόαση ραδιοφώνου,ανάγνωση εφημερίδων, παιχνίδια παζλ, επίσκεψη σε μουσεία. Η ενασχόληση σε διανοητικές ασκήσεις φαίνεται να δημιουργεί ή να συμβάλλει στο «γνωστικό σας απόθεμα». Με άλλα λόγια, αναπτύσσετε επιπλέον νευρώνες και μονοπάτια στον εγκέφαλό σας. Γιατί είναι σημαντικό; Κανονικά, ο εγκέφαλός σας έχει έναν δρόμο για τη μεταφορά πληροφοριών από το σημείο Α στο σημείο Β. Εάν υπάρχει οδοφράκτης ή αδιέξοδο, οι πληροφορίες δεν θα το κάνουν. Οι άνθρωποι που αναπτύσσουν νέους τρόπους σκέψης μέσω νοητικών ασκήσεων δημιουργούν πολλαπλές και εναλλακτικές διαδρομές στους εγκεφάλους τους. Αυτό καθιστά ευκολότερη και ταχύτερη τη διακίνηση ζωτικών πληροφοριών. Για να ασκήσετε τον εγκέφαλό σας, δοκιμάστε τις ακόλουθες δραστηριότητες: επίλυση σταυρόλεξων, εκμάθηση παιχνιδιού με χαρτιά (πχ μπριτζ) ή μιας νέας γλώσσας.
  • Κοινωνική δραστηριοποίηση: Οι κοινωνικές δραστηριότητες μπορεί να είναι ευεργετικές στην υγεία του εγκεφάλου γιατί ενεργοποιούν τα εγκεφαλικά μας αποθέματα βοηθώντας στη μείωση του κινδύνου άνοιας και κατάθλιψης. Υπάρχει πολλά υποσχόμενη έρευνα που υποδηλώνει, ότι οι ηλικιωμένοι που περνούν το μεγαλύτερο μέρος του χρόνου τους στο άμεσο οικιακό τους περιβάλλον είναι δύο φορές πιο πιθανό να αναπτύξουν τη νόσο, από τους ανθρώπους που ταξιδεύουν περισσότερο. Παρόλο που αυτά τα ευρήματα μπορεί να αντικατοπτρίζουν μέχρι ένα βαθμό τη γενική υγεία αυτών των ατόμων, η επιστημονική συμβουλή είναι  να αφιερώνουμε χρόνο σε φίλους και οικογένεια και να συνδυάζουμε τις δραστηριότητές μας με φυσική και πνευματική άσκηση μέσω αθλημάτων και δραστηριοτήτων, γιατί είναι καλό για την ψυχική, σωματική και συναισθηματική υγεία.

Εν κατακλείδι, οι ερευνητές δεν γνωρίζουν ακόμη πώς να αποτρέψουν τη νόσο του Αλτσχάιμερ. Υπάρχουν πολλά πράγματα όμως που μειώνουν τον κίνδυνο ανάπτυξης της νόσου. Η διατήρηση της ψυχικής και σωματικής υγείας, η κατανάλωση υγιεινής διατροφής και η διατήρηση μιας δραστήριας κοινωνικής ζωής πιστεύεται ότι συμβάλλουν στη μείωση του κινδύνου της γνωστικής παρακμής, συμπεριλαμβανομένης της νόσου Αλτσχάιμερ. Ούτως ή άλλως όλες αυτές οι δραστηριότητες και ενέργειες βοηθούν για να παραμείνουμε υγιείς γενικά και έτσι η γήρανση δεν χρειάζεται να είναι μια παθητική διαδικασία, όπου απλά καθόμαστε και την παρακολουθούμε να συμβαίνει, αλλά μάλλον μία ευκαιρία για περισσότερη δραστηριοποίηση και ενεργοποίηση.

Επιμέλεια: Καρολίνα Σκούρτη – head running coach myathlete

Πηγές:

https://www.worldalzmonth.org/

http://Αλτσχάιμερsprevention.org/

https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/alzheimers-disease/expert-answers/alzheimers-prevention/faq-20058140

https://www.sciencedaily.com

https://www.healthline.com/health/alzheimers-disease-prevention#takeaway

http://www.Αλτσχάιμερ-federation.gr/documentation/ilikoADI2017.pdf

http://www.Αλτσχάιμερ-hellas.gr/images/Documentation/VivlioGiaPerithalpontes.pdf

About the Author :

START TYPING AND PRESS ENTER TO SEARCH