Αγγειακές προσαρμογές αερόβιας άσκησης.

 

Το ανθρώπινο σώμα έχει την ικανότητα να αφομοιώνει τα ερεθίσματα που δέχεται και να προσαρμόζει την χρόνια λειτουργία του. Η εν λόγω ικανότητα μετατρέπεται σε πλεονέκτημα όταν κάποιος ασκείται συστηματικά, απολαμβάνοντας έτσι τις προσαρμογές που δημιουργεί η αερόβια άσκηση στον οργανισμό του. Ωστόσο ακόμα και όταν δεν υπάρχουν ερεθίσματα, η προσαρμοστικότητα του οργανισμού εξακολουθεί να υφίσταται και έτσι αυτή μετατρέπεται αυτομάτως από σύμμαχο, σε αντίπαλο για τον οργανισμό. Με άλλα λόγια, διακοπή της άσκησης για μεγάλο χρονικό διάστημα, ισοδυναμεί με σταδιακή αποδόμηση των προσαρμογών που αποκτήθηκαν από αυτήν.
Τα οφέλη της τακτικής και συστηματικής αερόβιας άσκησης στο οργανισμό απαντώνται στον όρο »χρόνιες προσαρμογές». Είναι όλες αυτές οι ευεργετικές μεταβολές που υφίσταται ο οργανισμός και έχουν συνδεθεί με την καλή υγεία και ευρωστία του ανθρώπου. Αφορούν προσαρμογές στην καρδιά ( π.χ. αύξηση του όγκου παλμού), στα αγγεία, στο αίμα καθώς και μεταβολικές και νευρομυϊκές προσαρμογές. Για παράδειγμα έρευνες έχουν δείξει ότι η συστηματική αερόβια άσκηση, προκαλεί αύξηση 20-30% στην VO2max του αθλουμένου η οποία αποτελεί μια μεταβολική προσαρμογή.
Τα αγγεία είναι οι άμεσοι συνεργάτες της καρδιάς. Είναι αυτά που αναλαμβάνουν να φέρουν εις πέρας, το δύσκολο έργο της μεταφοράς του αίματος από τον καρδιακό μυ σε όλο το ανθρώπινο σώμα. Οι αγγειακές προσαρμογές που οφείλονται στην αερόβια προπόνηση αφορούν δύο (2) σκέλη και παρακάτω παρουσιάζονται αναλυτικά.
Το πρώτο σκέλος σχετίζεται με την αυξημένη αιμάτωση των ενεργών μυών. Έρευνες που έγιναν σε προπονημένα και μη άτομα, έχουν δείξει ότι όντως τα ασκημένα άτομα, έχουν αυξημένη ικανότητα ροής αίματος στους ενεργούς μύες. Αυτό οφείλεται στην αύξηση της πυκνότητας του τριχοειδούς δικτύου. Και όπου αύξηση πυκνότητας τριχοειδούς δικτύου, σημαίνει αύξηση των τριχοειδών αγγείων που αντιστοιχούν σε μία μυϊκή ίνα. Πράγματι, οι εν λόγω έρευνες, κατέληξαν ότι σε ασκημένα και ανάσκητα άτομα, για κάθε μυϊκή ίνα αντιστοιχούσε 1.5 και 1 τριχοειδές, αντίστοιχα. (Πίνακας 1). Επίσης παρατηρήθηκε ότι οι μυϊκές ίνες ασκημένων ατόμων, δικτυώνονταν με 30% περισσότερα τριχοειδή από αυτές των ανάσκητων. Πολύ σημαντικό είναι να επισημάνουμε ότι το μόνο ένας μυς, του ανθρώπινου μυϊκού συστήματος αποτελείται από 104-106 μυϊκές ίνες!!! 

Πίνακας 1: Σχέση πυκνότητας τριχοειδούς δικτύου σε ασκημένα και ανάσκητα άτομα. (Hermansen at. all, 1971)

Παράμετροι Ανάσκητοι Ασκημένοι
Τριχοειδή ανά mm2 600 640
Μυϊκές ίνες ανά mm2 557 440
Τριχοειδή ανά μυϊκή ίνα 1.1 1.5

Το δεύτερο σκέλος των αγγειακών προσαρμογών, έχει να κάνει με την προσαρμογή της αρτηριακής πίεσης του αίματος τόσο κατά την ηρεμία όσο και κατά την άσκηση. Σίγουρα, ένας πολύ σημαντικός στόχος της αερόβιας άσκησης είναι η ρύθμιση της αρτηριακής πίεσης, για αυτό και σε άτομα υπερτασικά, συστήνεται οπωσδήποτε σαν μέτρο θεραπείας, κάποια μορφή αερόβιας άσκησης, είτε αυτό μεταφράζεται σε τρέξιμο, είτε σε απλό περπάτημα. Όλες οι έρευνες που έχουν πραγματοποιηθεί, συγκλίνουν στο ίδιο αποτέλεσμα, ότι δηλαδή η αερόβια άσκηση είναι ευεργετική για την μείωση της αρτηριακής πίεσης. Άτομα που ασκούνται συστηματικά, έχουν καταφέρει να μειώσουν τόσο την συστολική, όσο και την διαστολική τους πίεση (γνωστότερες ως και μεγάλη και μικρή πίεση της καρδίας), και βέβαια την μέση αρτηριακή πίεση τους που είναι αποτέλεσμα και των 2, όχι μόνο κατά την ηρεμία αλλά και κατά την υπομέγιστη προσπάθεια. Οι μηχανισμοί που συμβάλλουν στην μείωση αυτή, δεν έχουν αποσαφηνιστεί πλήρως ακόμα, αλλά ως επικρατέστεροι φαίνονται αφενός η μείωση της περιφερικής αντίστασης μέσω της αγγειοδιαστολής (κατά την διάρκεια και μετά το πέρας της άσκησης) και αφετέρου η μείωση του όγκου των υγρών. Οι προσαρμογές στην αρτηριακή πίεση αφορούν και τα δύο φύλλα, ανεξαρτήτως ηλικίας και μάλιστα είναι εμφανέστερη σε άτομα που χαρακτηρίζονται ελαφρώς υπερτασικά (συστολική 14.0 – 15.9 ή διαστολική 9.0 – 9.9).

Αλέξανδρος Δημητριάδης – running coach.

About the Author :

START TYPING AND PRESS ENTER TO SEARCH