Τι είναι η εργομέτρηση;

Η μέτρηση του ανθρώπινου έργου, η οποία περιλαμβάνει τη διαδικασία συλλογής δεδομένων για τη διεξαγωγή συμπερασμάτων. Πιο συγκεκριμένα η εργομέτρηση μας δίνει τη δυνατότητα να αξιολογήσουμε την φυσική κατάσταση του αθλητή-αθλούμενου. Οι μετρήσεις γίνονται με επιστημονικά όργανα και οι τιμές που μετριούνται μας δίνουν πληροφορίες για το επίπεδο των φυσικών ικανοτήτων του ανθρώπου.

Αερόβια Ικανότητα

Με την εργομέτρηση μπορούμε να εκτιμήσουμε τον πιο σημαντικό παράγοντα της φυσικής κατάστασης, την αερόβια ικανότητα του ατόμου. Αυτό σημαίνει ότι μπορούμε να μετρήσουμε μία σειρά από παραμέτρους που είναι πολύ βασικοί στην αντοχή και το σύνολό τους μπορεί να μας δώσει πληροφορίες για την υγεία του ατόμου, να προσδιορίσει σε μεγάλο βαθμό την απόδοση αλλά και να προβλέψει την επίδοση του ασκούμενου. Με βάση τα αποτελέσματα βελτιώνουμε την ασφάλεια, την ποιότητα και την αποδοτικότητα της άσκησης.

Οι παράμετροι που μπορούν να αξιολογηθούν είναι οι εξής:

1. Μέγιστη κατανάλωση οξυγόνου (VO2max). Η VO2max είναι το πιο σημαντικό κριτήριο της βιολογικής αξίας ενός ατόμου. Δηλώνει τον  ανώτατο όγκο οξυγόνου, που καταναλώνουν τα κύτταρα κατά τη μέγιστη προσπάθεια στη μονάδα του χρόνου. Η μέγιστη πρόσληψη οξυγόνου αντικατοπτρίζει τη μέγιστη λειτουργική προσαρμοστικότητα του αναπνευστικού, καρδιαγγειακού, κυκλοφορικού και μυικού συστήματος. Ουσιαστικά είναι συνώνυμη με την αντοχή του ατόμου. Άτομα που έχουν υψηλή η καλή VO2max, έχουν και υψηλότερα επίπεδα υγείας. Αυτό γίνεται εύκολα αντιληπτό και από το γεγονός της συμμετοχής τόσων πολλών συστημάτων του οργανισμού. Στις μέρες μας πλέον η VO2max – αντοχή αποκτά ακόμη περισσότερη αξία. Αυξάνοντας την ικανότητα μας για αερόβιο έργο, βελτιώνεται και η υγεία μας, σωματική και πνευματική. Με την εργομέτρηση μπορούμε να οδηγηθούμε στον ασφαλή τρόπο προπόνησης για την βελτίωσή της αερόβιας ικανότητας.

2. Ταχύτητα (km/h) ή Έργο (watt/kg) στην VO2max: Είναι η μέγιστη ταχύτητα ή το μέγιστο παραγόμενο έργο που αντιστοιχεί στην VO2max. Αποτελεί ένα από τους πιο πρακτικούς δείκτες των Αερόβιων προσαρμογών του αθλητή.

3. Αναερόβιο κατώφλι: To αναερόβιο κατώφλι είναι ένας σημαντικός δείκτης αερόβιας αντοχής. Ορίζεται ως εκείνο το σημείο της άσκησης όπου οι μεταβολικές απαιτήσεις (παραγωγή ATP), δεν μπορούν να ικανοποιηθούν μόνο από τον αερόβιο μεταβολισμό. Καθώς η ένταση της άσκησης αυξάνεται πάνω από το σημείο αυτό, προκαλείται αύξηση του αναερόβιου μεταβολισμού η οποία αντανακλάται και από μία παράλληλη αύξηση της συγκέντρωσης του γαλακτικού οξέως στο αίμα. Εκφράζεται σε έργο που αντιστοιχεί σε %VO2max. Όσο υψηλότερο είναι το έργο αυτό και για όσο περισσότερο μπορεί να διατηρηθεί στην άσκηση τόσο πιο γυμνασμένος είναι ο αθλούμενος.

4. Ενεργειακή (δρομική) οικονομία (ΕΟ): Oρίζεται ως η πρόσληψη οξυγόνου (mL/kg/min) σε μια υπομέγιστη μυϊκή προσπάθεια. Ο συντελεστής συσχέτισης μεταξύ της δρομικής οικονομίας, όπως εκφράζεται με την πρόσληψη οξυγόνου κατά την υπομέγιστη προσπάθεια ή της αγωνιστικής επίδοσης, είναι υψηλός (r=0,82). Ασκούμενοι με παρόμοια VO2max και διαφορές στην Ενεργειακή Οικονομία παρουσιάζουν και διαφορές στην απόδοση. Εκείνος με την καλύτερη ΕΟ θα είναι και καλύτερος στην απόδοση. Μαθαίνοντας την ΕΟ σε κάθε ταχύτητα ουσιαστικά μαθαίνουμε την ένταση της άσκησης που πρέπει να χρησιμοποιούμε στην προπόνηση (συνεχόμενη και διαλειμματική), βελτιώνοντας έτσι  την ποιότητα την ασφάλεια και την αποδοτικότητα της προπόνησης.

5. Συγκέντρωση γαλακτικού στο αίμα: Το γαλακτικό παράγεται στους μυς κατά την άσκηση και διαχέεται στο αίμα, όπου η συγκέντρωση του κορυφώνεται λίγα λεπτά μετά την λήξη της άσκησης. Η στάθμη του στο αίμα εξαρτάται από την ένταση και την διάρκεια της άσκησης. Είναι όξινο προϊόν του μυικού μεταβολισμού και δυσκολεύει την μυική σύσπαση. Μετριέται είτε στο τέλος μίας μέγιστης προσπάθειας, είτε κατά την διάρκεια μίας υπομέγιστης, είτε κατά την διάρκεια ενός VO2max τεστ για την εύρεση του Αναερόβιου Κατωφλιού. Ανάλογα με τον τρόπου μέτρησης και της έντασης και διάρκειας της άσκησης θα μας δώσει και τις πληροφορίες για την ικανότητα του ατόμου.

6. Πνευμονικός αερισμός (Vmax): V<sub>Emax</sub>Ο πνευμονικός αερισμός αναφέρεται στη ροή όγκου αέρα μέσα και έξω από τους πνεύμονες. Ο αναπνεόμενος όγκος πολλαπλασιαζόμενος με την αναπνευστική συχνότητα μας δίνει τον πνευμονικό αερισμό (ΠΑ). Στην ηρεμία ο ΠΑ υπολογίζεται σε 6 L/min. Σε ήπιας έντασης άσκηση είναι περίπου 25 L/min, σε μέτρια 50 και στη μέγιστη άσκηση μπορεί να 25-πλασιαστεί και να ξεπεράσει τα 150 λίτρα το λεπτό. Αν και δεν υπάρχουν τιμές αναφοράς, ωστόσο τιμές κάτω από από 70-60 L/min στην μέγιστη προσπάθεια (ανάλογα του φύλου, των σωματομετρικών χαρακτηριστικών και του τύπου άσκησης) ενδέχεται να υποδηλώνουν πρόβλημα στην αναπνευστική ικανότητα.

7. Μέγιστη καρδιακή συχνότητα (HR<sub>max</sub> – bpm): Η καρδιακή συχνότητα είναι το ρυθμικό χτύπημα της καρδιάς και ελέγχεται από τον φλεβόκομβο, που είναι ο βηματοδότης της καρδιακής λειτουργίας. Κατά την μέγιστη αερόβια άσκηση η καρδιακή συχνότητα φθάνει στην μέγιστη τιμή της και ονομάζεται μέγιστη καρδιακή συχνότητα. Η γνώση αυτής της τιμής μας βοηθά στην συνταγογράφηση και τον έλεγχο της άσκησης.

8. Θερμιδομετρία και κατανάλωση υδατανθράκων: Από την μέτρηση κατανάλωσης οξυγόνου μπορούμε να υπολογίζουμε τις καταναλισκόμενες θερμίδες ανά φορτίο άσκησης. Επιπλέον, υπολογίζονται η ποσοτική και σχετική κατανάλωση υδατανθράκων και λιπών, σημαντικές πληροφορίες για την ενεργειακή οικονομία. Αυτό θα μας οδηγήσει και σε ασφαλή συμπεράσματα για την ποσότητα υδατανθράκων που θα πρέπει να καταναλώσει ο ασκούμενος σε προσπάθεια μεγαλύτερη της 1 ώρας (μαραθώνιος, brevet ποδηλασίας, ιστιοπλοϊκοί αγώνες κλπ). Επίσης μπορούμε να μετρήσουμε τον βασικό μεταβολισμό.

Αναερόβια Ικανότητα / Ταχύτητα

Σε πολλά αθλήματα καθώς και σε ορισμένα αγωνίσματα του στίβου, της ποδηλασίας και της κολύμβησης συμμετέχει ο αναερόβιος μεταβολισμός σε υψηλό ποσοστό. Σε αυτές τις περιπτώσεις συνήθως απαιτείται μία ταχεία μετάβαση από την ηρεμία στην άσκηση, ή απαιτούνται μεγάλες εντάσεις και χρήση αναερόβιων μεταβολικών διεργασιών. Η αναερόβια ικανότητα είναι το σύνολο της ενέργειας που προέρχεται από όλα τα αναερόβια ενεργειακά συστήματα (χωρίς οξυγόνο) και συνδυάζει την ATP, την φωσφοκρεατίνη και το γαλακτικό οξύ. Το αναερόβιο σύστημα συμμετέχει στην παραγωγή ενέργειας κυρίως σε μέγιστες προσπάθειες μικρής διάρκειας (μεταξύ 5 δευτερολέπτων και μερικών λεπτών).

Η συνολική αξιολόγησή της αναερόβιας ικανότητας, στο myAthlete γίνεται με την μέτρηση της αγαλακτικής και γαλακτικής ικανότητας που είναι και οι πιο σημαντικές παράμετροι αξιολόγησης της ταχύτητας του αθλητή-αθλούμενου. Η μέτρηση γίνεται στο ποδήλατο (wingate test), που είναι ο πιο έγκυρος εργαστηριακός τρόπος μέτρησης της αναερόβιας ισχύος και ικανότητας. Σε συνδυασμό με άλλες παραμέτρους όπως ο μέγιστος και μέσος αριθμός περιστροφών καθώς και το παραγόμενο έργο κατά την διάρκεια του τεστ, εξάγουμε πολύτιμα συμπεράσματα για την αναερόβια ικανότητα του ασκούμενου. Ωστόσο, μπορούμε να αξιολογήσουμε αυτήν την ικανότητα στον διάδρομο (Cunningham & Faulkner test), στο κωπήλατο,  ή σε έναν ειδικό τάπητα (δοκιμασία Bosco, ergojump). Στο ύπαιθρο μπορούμε να την αξιολογήσουμε εφαρμόζοντας δοκιμασίες με μέγιστα σπριντ και διάφορα διαλείμματα (running anaerobic sprint test & high intensity fitness test).

Δυναμομέτρηση

Με τον όρο δύναμη εννοούμε την ικανότητα του ατόμου να υπερνικά της εξωτερικές αντιστάσεις. Αυτός ο γενικός όρος, σύμφωνα με την άποψη των ειδικών, υποδιαιρείται σε τρία βασικά είδη δύναμης: μέγιστη δύναμη, ταχυδύναμη και αντοχή στη δύναμη. Η αξιολόγηση της δύναμης γενικώς εμπεριέχει πολυαρθρικές ασκήσεις που κινητοποιούν μεγάλες μυϊκές μάζες. Οι αξιολογήσεις είναι δυνατόν να περιλαμβάνουν δοκιμασίες για τον κορμό, τα χέρια και τα πόδια.

  • Μέγιστη δύναμη, είναι η ικανότητα του ατόμου να εκτελεί μέγιστες εκούσιες μυϊκές συστολές για την υπερνίκηση υψηλών εξωτερικών αντιστάσεων.
  • Ταχυδύναμη, είναι η ικανότητα του ατόμου να υπερνικά εξωτερικές αντιστάσεις με υψηλή ταχύτητα μυϊκής συστολής.
  • Αντοχή στην δύναμη, είναι η ικανότητα των μυών να παράγουν έργο (ένταση) σε μεγάλη χρονική περίοδο.

Η αξιολόγηση της δύναμης στο εργομετρικό κέντρο αφορά τις εξής μυικές ομάδες:

– άνω άκρα με μέτρηση της ισομετρικής δύναμης χεριού και πήχη με χρήση δυναμόμετρου ((handgrip strength test) και αξιολόγηση της δύναμης και της αντοχής με το push-up firness test.

– κάτω άκρα με μέτρηση της δύναμης, του έργου και της ισχύος με χρήση ειδικού δυναμόμετρου (ergo power), της εκρηκτικής δύναμης σε ειδική πλατφόρμα (Bosco), της αντοχής σε δύναμη με πολλαπλά άλματα καθώς και μέτρηση της δύναμης και της αντοχής της δύναμης (wall-sit test).

– κορμός με μέτρηση της μυϊκής ισχύος των κοιλιακών (sit-ups).

Ευλυγισία

e4

Η δοκιμασία sit and reach είναι μια μέτρηση που αξιολογεί την ευλυγισία και πιο συγκεκριμένα αξιολογεί την ευλυγισία των οπίσθιων μηριαίων και της μέσης. Αυτή η αξιολόγηση είναι σημαντική γιατί όταν η περιοχή αυτή είναι ιδιαίτερα άκαμπτη μπορεί να προκαλέσει λόρδωση, πόνο στη μέση και εμπρόσθια κάμψη της λεκάνης. Το τεστ χρησιμοποιήθηκε πρώτα από τον Wells και τον  Dillon (1952) και υπάρχει από τότε ως γενικό τεστ αξιολόγησης της ευλυγισίας.

Εκρηκτικότητα

Η μέτρηση της εκρηκτικότητας των κάτω άκρων έχει ιδιαίτερη σημασία για την βελτίωση σε αρκετά αθλήματα κυρίως ομαδικά αλλά και για τη βελτίωση της απόδοσης σε αγωνίσματα που βασικό ρόλο παίζει η ταχύτητα εκτέλεσης της κίνησης (αλτικά και ριπτικά αγωνίσματα του στίβου). Αυτό γίνεται με την αξιολόγηση της ισχύος των ποδιών που μάς δίνει πληροφορίες για την ταχύτητα της νευρομυϊκης διέγερσης και της εκρηκτικής δύναμης. Η αξιολόγηση αυτή γίνεται με τους εξής τρόπους:

  • Squat Jump:  Κατακόρυφο άλμα με τα δύο πόδια χωρίς κίνηση.
  • CounterMovement Jump: Χρησιμοποιείται για να αξιολογήσει την ταχύτητα, την εκρηκτική δύναμη των ποδιών, την ενδομυϊκή και μεσομυϊκή συναρμογή καθώς και την ικανότητα του κύκλου προδιάτασης – σύσπασης.
  • Drop Jump: χρησιμοποιείται για να αξιολογήσει την ικανότητα του εξεταζόμενου να χρησιμοποιεί την προδιάταση των μυών ως μέσο παραγωγής μέγιστης ισχύος και εκρηκτικής δύναμης.
  • Repetitive Jump: Ο σκοπός αυτής της δοκιμασίας είναι να πραγματοποιηθεί ο μεγαλύτερος αριθμός αλμάτων με το μεγαλύτερο δυνατό ύψος σε μια καθορισμένη χρονική διάρκεια.

Ανθρωπομετρικά Χαρακτηριστικά

Α. Μέτρηση σωματικού βάρους

  • Το σωματικό βάρος επηρεάζει την απόδοση του αθλητή.
  • Συμμετέχει:
    • στην εξίσωση για τον προσδιορισμό της Μέγιστης κατανάλωσης οξυγόνου.
    • στην εξίσωση για το Δείκτη Μάζας Σώματος (BMI).
  • Είναι απαιραίτητη για:
    • την εύρεση της λιπώδους μάζας.
    • την συσχέτιση λιπώδους ιστού προς μυική μάζα.
    • tην εκτίμηση του επιπέδου ενυδάτωσης του σώματος κατα την διάρκεια η μετά το πέρας της άσκησης.

Η διαδικασία γίνεται με ζυγαριά ακριβείας (0.1kgr), και με τον εξεταζόμενο ακίνητο και με ελαφριά ενδυμασία.

Β. Μέτρηση σωματικού ύψους

•  Το σωματικό ύψος αποτελεί προυπόθεση για την ενασχόληση με κάποια αθλήματα.
•  Συμμετέχει στην εξίσωση για το δείκτη μάζας σώματος (BMI).

Η διαδικασία γίνεται με αναστημόμετρο ακριβείας (0.1cm), και με τον εξεταζόμενο χωρίς παπούτσια, και πλήρως εφαπτόμενο στον τοίχο.

Γ. Προσδιορισμός Δείκτη Μάζας Σώματος (BMI).

Τι είναι:

Ο δείκτης μάζας σώματος είναι μία μέτρηση του σωματικού λίπους βασιζόμενη στο σωματικό βάρος. Για τους περισσότερους ανθρώπους είναι ένας έγκυρος δείκτης. Ο δείκτης δεν μετρά άμεσα το σωματικό λίπος, αλλά οι έρευνες έχουν δείξει ότι σχετίζεται καλά με την άμεση μέτρηση του ανθρώπινου λίπους όπως μετριέται με την βύθιση κάτω από το νερό, ή την μέθοδο DEXA (Dual Energy X- Ray Absorptiometer).

Ο BMI δεν έχει εφαρμογή πάντα σε ορισμένες κατηγορίες αθλητών (π.χ. ταχυδυναμικά αθλήματα).

Σε ατομικό επίπεδο μπορεί να χρησιμοποιηθεί σαν εργαλείο αλλά δεν συνιστά διάγνωση της υγείας ενός ανθρώπου.

Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας για ηλικίες 18 ετών και άνω ισχύουν τα εξής:

αν ο BMI είναι μικρότερος από 18.5 τότε είσαι λιποβαρής (αυτό συνδέεται με υποσιτισμό, διατροφικές διαταραχές κλπ).

αν ο BMI είναι από 18.5 ως 24.9 τότε έχεις φυσιολογικό βάρος.

αν ο BMI είναι από 25.0 ως 29.9 τότε είσαι υπέρβαρος.

αν ο BMI είναι πάνω από 30.0 αυτό υποδεικνύει παχυσαρκία.

Δ. Σύσταση Σώματος:

Αφορά την μέτρηση σωματικού λίπους. Το σωματικό λίπος έχει ιδαίτερη σημασία για την υγεία του ανθρώπου και σχετίζεται με πολλές λειτουργίες. Η αύξηση όμως και η μείωση, πέρα των φυσιολογικών επιπέδων έχει συσχετιστεί με πολλά προβλήματα υγείας. Επιπλέον για τους αθλητές και αθλούμενους έχει μία ιδιαίτερη σημασία καθώς είναι παράγοντας που επηρεάζει την αποδόση και επίδοση στα αθλήματα. Οι μαραθωνοδρόμοι π.χ. πρέπει να έχουν ποσοστά σωματικού λίπους μικρότερα από 10% για τους άνδρες και 18% για τις γυναίκες. Για τον μέσο πληθυσμό οι αντίστοιχες τιμές είναι 14-25 και 17-30%. Τα όρια αυτά διαφοροποιούνται ανάλογα με τη ηλικιακή ομάδα.

Η λιπομέτρηση αποτελεί μία σημαντική διαδικασία για να αξιολογήσουμε το ποσοστό σωματικού λίπους στο ανθρώπινο σώμα. Οι μέθοδοι που χρησιμοποιούνται είναι πολλές και μία από αυτές που χρησιμοποιείται στα περισσότερα εργομετρικά κέντρα και Πανεπιστήμια του κόσμου είναι η μέθοδος των δερματοπτυχών. Με την μέθοδο αυτή γίνεται μέτρηση των δερματικών πτυχών σε συγκεκριμένα σημεία του σώματος, και βασίζεται στην υπόθεση ότι το υποδόριο λίπος είναι ανάλογο με το συνολικό λίπος του σώματος. Η μέθοδος εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από την εμπειρία του εξεταστή.

Βασικός Μεταβολισμός

Βασικός μεταβολισμός (BM) ορίζεται ως η ελάχιστη ενεργειακή απαίτηση, που είναι απαραίτητη για την επιβίωση του οργανισμού, κάτω από συνθήκες απόλυτης ηρεμίας και περιλαμβάνει τον μεταβολισμό κατά τον ύπνο και κατά την εγρήγορση.  Αντιπροσωπεύει το 50-70% της συνολικής ημερήσιας ενεργειακής δαπάνης, ενώ σε αθλητές και αθλήτριες αντοχής που δαπανούν μεγάλη ενέργεια κατά την προπόνηση, o ΒΜ αντιπροσωπεύει το 40-50% της συνολικής ημερήσιας δαπάνης. Το μεγαλύτερο ποσοστό δαπανάται από το συκώτι (27%), τον εγκέφαλο (19%), τους νεφρούς (10%) και την καρδιά (7%), ενώ οι μυς δαπανούν μόνο το 18% του  ΒΜ παρά το γεγονός ότι αποτελούν το 40% της σωματικής μάζας.

  Η άλιπη σωματική μάζα, το φύλο, η ηλικία και το κλίμα επηρεάζουν τον βασικό μεταβολισμό. Οι γυναίκες έχουν περίπου 5-10% χαμηλότερο ΒΜ από τους άνδρες και αυτό οφείλεται στο ότι έχουν λιγότερη άλιπη σωματική μάζα. Ο ΒΜ επιβραδύνεται με την ηλικία κατά 2% ανά 10ετία λόγω μείωσης της μυϊκής μάζας. Η αερόβια προπόνηση και η προπόνηση μυϊκής ενδυνάμωσης φαίνεται να αντισταθμίζουν τη μείωση του ΒΜ, που επέρχεται με την ηλικία. Ο ΒΜ εκφράζεται ως χιλιοθερμίδες ανά m2 επιφάνειας σώματος ανά ώρα.

  Αξία: Ο ΒΜ αποτελεί τον ακρογωνιαίο λίθο πάνω στον οποίο θα στηριχθεί και θα δημιουργηθεί ένα εξειδικευμένο πρόγραμμα ελέγχου του σωματικού βάρους, είτε με μείωση της θερμιδικής πρόσληψης, είτε με αύξηση της θερμιδικής κατανάλωσης (άσκηση), είτε με συνδυασμό των δύο.

Επικοινωνήστε μαζί μας

myergo

myErgo Aerobic 142€
myErgo Aerobic 247€
myErgo Full55€
myErgo Power30€
myHealth63€

πακέτα

myBMR30€
myRace Week70€
Wellness Scan30€
myBody Fat15€

START TYPING AND PRESS ENTER TO SEARCH